سیاست عمومی برپایه «نظریه حق» با تأکید بر سیاست اقتصادی

مقاله پژوهشی

نوشته شده توسط مصطفی صادق

منتشر شده در 20 شهریور 1405

زمان مطالعه 60 دقیقه

دسته‌بندی مقالات

هدف مقاله بررسی تأثیر ایده حقوق در ساخت و ارزیابی سیاست عمومی و سیاست اقتصادی است. هرچند به‌کارگیری ایده حق ضرور دانسته شده، چگونگی کاربست آن در سیاستگذاری بسط نیافته و خیر، کارایی و مطلوبیت، به‌عنوان سنجه سیاست معرفی شده‌اند. این مقاله با روشی که «نظریه حق» در اختیار قرار می‌دهد و با تحلیل عناصر حق، چارچوب کاربست ایده حقوق در سیاست‌گذاری را در دسترس قرار می‌دهد. بنابراین معنا، محتوا، صاحبان، موجهات، حدود و آثار «حقِ سیاست‌گذاری» را وامی‌کاود. مهم‌ترین دستاورد چنین تحلیلی کشف قواعد حاکم بر سیاست‌گذاری مبتنی بر حقوق اساسی، حقوق طبیعی، حقوق خصوصی و مالکیت خصوصی و عمومی است که نمی‌توان با صلاحدید سیاست‌گذار آنها را نقض کرد. سیاست باید از مسیر این حقوق ساخته شود. اعمال حق مالکان خصوصی، برایندی می‌سازد که حق‌بنیاد است و نمی‌توان با اراده دولت، سیاست‌گذار، دموکراسی، اجماع و اکثریت آرا، آن را نقض کرد. در قلمروهای مشاع نیز، سیاست به تجلی توافق اراده ذی‌حقان منصرف می‌شود و نمی‌توان با اراده سیاست‌گذار و غیرذی‌حقانِِِ آن میدانِِ مشاع، آن را نقض کرد. بنابراین می‌توان گفت هر گزینش ناروایی نادرست است و حق با سنجه‌ای غیر از خودش سنجیده نمی‌شود و ساخت سیاستِ حق‌بنیاد، بر محتوای سیاستی که به ادعای سیاست‌گذار کارایی دارد، حاکم است

هر گزینش ناروایی نادرست است.
هر نامی که بر چپاول بگذاری، سرشت آنرا دگرگون نمی‌کند! دست بردن در دارایی دیگران نارواست! اگر نامش سیاست‌گذاری باشد، بازهم نارواست! آنچه نارواست، کار نمی‌کند و ناکارآست. پس نادرست است. نمی‌شود با بیداد به آبادی رسید! در زندگی آدمیزاد چیزی هست که می‌تواند مرزهای درستی و نادرستی را بشناسد. آن چیزی است به نام خرد. خرد روش است نه یک آدم دیگر. پس نپرس چه کسی درستی و نادرستی را روشن می‌کند! اگر باور داری چنین چیزی نداریم، پس نمی‌توانی بگویی داد چیست، بیداد چیست! و اگر اینرا ندانی، هر چیزی می‌تواند درست باشد! آن چیز می‌تواند دست بردن به دارایی تو باشد. اگر خِرد ندانی، داد نمی‌دانی و اگر داد نمی‌شناسی گریبان چاک نکن که دیگری بر من زور گفت و چاپید! چه آنکه سنجه درستی و نادرستی نداری و از دید دزد این کار درست است.
این مقاله پیشتر پذیرش گرفته بود و ناگاه فصلنامه گفت که چاپش نمی‌کند و رفتم سراغ فصلنامه دیگر و روزها کشید تا چاپ شود! انگار پس از پذیرش دانسته بودند که از خرد و داد می‌نویسم!
فصلنامه پژوهش‌های حقوق اقتصادی و تجاری چاپش کرده است

لینک دانلود مقاله

https://ecocomlaw.sbu.ac.ir/article_107415.html

مصطفی صادق

0 دوره‌ها

2 مقالات

مصطفی صادق هستم؛ دانش‌آموخته دکترای اقتصاد بین‌الملل، پژوهشگر حوزه حقوق و اقتصاد و فعال حوزه مدیریت و توسعه کسب‌وکار. طی سال‌های فعالیت حرفه‌ای و پژوهشی‌ام، همواره کوشیده‌ام حلقه‌ی مفقوده میان تئوری‌های اقتصادی، چارچوب‌های حقوقی و تصمیم‌گیری‌های کلان مدیریتی را شناسایی کرده و راهکارهایی عملیاتی برای رشد سازمان‌ها و توسعه رفاه اجتماعی ارائه دهم. دیدگاه من: «توسعه پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که تحلیلهای دقیق اقتصادی با ساختارهای قانونی کارآمد و استراتژی‌های نوآورانه در کسب‌وکار پیوند بخورند.»